पुणे : पुणे शहरातील वाढती वाहनसंख्या आणि रस्त्यांवरील अनियंत्रित पार्किंगला आळा घालण्यासाठी पुणे महानगरपालिकेने (PMC) नवीन पार्किंग धोरणाचा प्रस्ताव तयार केला आहे. या प्रस्तावानुसार शहरातील पार्किंग व्यवस्था दोन झोनमध्ये विभागण्याबरोबरच काही प्रमुख रस्त्यांवर प्रायोगिक तत्त्वावर ‘पे अँड पार्क’ व्यवस्था सुरू करण्याचे नियोजन आहे. यामध्ये बालेवाडी हाय स्ट्रीटसह पाच प्रमुख रस्त्यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
प्रस्तावित दरांनुसार झोन ‘ए’मधील रस्त्यावरील (On-Street) पार्किंगसाठी चारचाकी वाहनांना तासाला ४० रुपये, तर दुचाकी वाहनांसाठी तासाला २० रुपये शुल्क आकारण्याचे प्रस्तावित आहे. मात्र, हे दर अद्याप अंतिम झालेले नाहीत. संबंधित मंजुरीनंतरच त्यांची अंमलबजावणी होणार आहे.
बालेवाडी हाय स्ट्रीटसह पाच रस्त्यांवर प्रयोग
नवीन पार्किंग धोरणाची सुरुवात प्रायोगिक तत्त्वावर शहरातील पाच प्रमुख रस्त्यांवर करण्याचा प्रस्ताव आहे. त्यामध्ये—
बालेवाडी हाय स्ट्रीट
बिबवेवाडी रोड
विमाननगर रोड
लक्ष्मी रोड
जंगली महाराज रोड ते फर्ग्युसन कॉलेज रोड परिसर
यांचा समावेश आहे.
या ठिकाणी रस्त्यावर अधिकृत पार्किंगची जागा निश्चित करून त्यासाठी शुल्क आकारण्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे. प्रायोगिक अंमलबजावणीच्या अनुभवाच्या आधारे पुढील टप्प्यात इतर प्रमुख रस्त्यांवरही ही व्यवस्था लागू करण्याचा विचार आहे.
कारसाठी तासाला ४० रुपये प्रस्तावित
महापालिकेच्या प्रस्तावानुसार झोन ‘ए’मध्ये रस्त्यावरील पार्किंगसाठी चारचाकी वाहनांना प्रति तास ४० रुपये, तर दुचाकींना प्रति तास २० रुपये शुल्क प्रस्तावित आहे.
वाहन जास्त काळ पार्क केल्यास शुल्क वाढत जाण्याची रचना प्रस्तावित करण्यात आली आहे. त्यामुळे दीर्घकाळ रस्त्यावर वाहन पार्क करण्याऐवजी नागरिकांनी उपलब्ध पार्किंग सुविधा किंवा सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करावा, हा यामागील उद्देश आहे.
ऑफ-स्ट्रीट पार्किंगसाठी वेगळे दर
रस्त्याच्या बाहेरील म्हणजेच Off-Street Parking साठी तुलनेने वेगळे दर प्रस्तावित आहेत.
झोन ‘ए’मध्ये दुचाकीसाठी १५ रुपये प्रति तास, तर चारचाकीसाठी ३० रुपये प्रति तास शुल्क प्रस्तावित आहे. झोन ‘बी’मध्ये दुचाकीसाठी १० रुपये, तर चारचाकीसाठी २० रुपये प्रति तास दर प्रस्तावित करण्यात आले आहेत.
शहर दोन पार्किंग झोनमध्ये विभागण्याचा प्रस्ताव
महापालिकेने सध्याच्या पार्किंग व्यवस्थेत बदल करून शहराचे दोन प्रमुख झोन करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. गर्दीचे, मध्यवर्ती आणि व्यावसायिक भाग झोन ‘ए’, तर तुलनेने कमी गर्दीचे इतर भाग **झोन ‘बी’**मध्ये ठेवण्याचा प्रस्ताव आहे.
या वर्गीकरणानुसार रस्त्यावरील आणि रस्त्याबाहेरील पार्किंगचे दर निश्चित केले जाणार आहेत.
मेट्रो स्थानकांजवळ मासिक पास
नागरिकांनी खासगी वाहनांऐवजी सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करावा, यासाठी मेट्रो स्थानकांजवळील पार्किंगसाठी मासिक पासचीही तरतूद प्रस्तावित आहे.
झोन ‘ए’मध्ये दुचाकीसाठी १,५०० रुपये, तर चारचाकीसाठी ३,००० रुपये मासिक पास प्रस्तावित आहे. झोन ‘बी’मध्ये दुचाकीसाठी १,००० रुपये, तर चारचाकीसाठी २,००० रुपये मासिक पास प्रस्तावित आहे.
पार्किंगची जागा मोबाईलवर समजणार
नवीन व्यवस्थेत पार्किंगला डिजिटल स्वरूप देण्याचाही प्रस्ताव आहे. उपलब्ध पार्किंगची माहिती, जागा उपलब्ध आहे की नाही आणि पार्किंगचे शुल्क याबाबतची माहिती मोबाईल ॲप तसेच डिजिटल डिस्प्लेच्या माध्यमातून वाहनचालकांना उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे.
वाढत्या वाहनसंख्येमुळे पार्किंगचा प्रश्न
पुणे शहरात वाहनांची संख्या सातत्याने वाढत असून, उपलब्ध रस्ते आणि पार्किंगच्या जागेवर त्याचा परिणाम होत आहे. अनेक प्रमुख रस्त्यांवर वाहने दीर्घकाळ उभी राहत असल्याने वाहतुकीची कोंडी होण्याबरोबरच रस्त्याची वापरण्यायोग्य जागाही कमी होते.
या पार्श्वभूमीवर पार्किंगचे नियमन, शुल्क आकारणी आणि उपलब्ध जागेचा योग्य वापर करण्यासाठी नवीन धोरण प्रस्तावित करण्यात आले आहे.
दर अद्याप प्रस्तावित; मंजुरीनंतरच अंमलबजावणी
दरम्यान, तासाला ४० रुपये पार्किंग शुल्क सध्या लागू झालेले नाही. हे महापालिकेने प्रस्तावित केलेले दर आहेत. संबंधित प्रस्तावाला आवश्यक मंजुरी मिळाल्यानंतरच नवीन पार्किंग धोरण आणि शुल्काची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी केली जाणार आहे.
त्यामुळे बालेवाडी हाय स्ट्रीटसह पाच रस्त्यांवरील ‘पे अँड पार्क’ व्यवस्था नेमकी कधी सुरू होणार आणि अंतिम शुल्क किती असेल, हे मंजुरीनंतर स्पष्ट होणार आहे.
